Vragen Informatieavond

Slim met Energie

Op 15 mei vond de Slim met Energie informatieavond plaats in Tripodia Katwijk. Een enorm leerzame avond waarin Dennis van der Meij en Henry Lootens ons mee hebben genomen in de wereld van duurzame energie. Hieronder de vragen die zijn gesteld die avond:

Thema’s

Salderen / terugleveren

Met salderen is het zo dat de teruggeleverde stroom aan het net wordt weggestreep met het totaal afgenomen verbruik. Als er dan nog een delta overblijft van de stroom die je na het salderen nog hebt verbruikt, betaal je voor deze verbruikte stroom terugleverkosten. Heb je meer stroom teruggeleverd aan het net dan dat je hebt afgenomen, dan ontvang je voor de stroom die je meer hebt teruggeleverd dan verbruikt een vergoeding per kWh. Dit noemen we de teruglever vergoeding. Voor wat betreft de terugleverkosten, dit zijn de kosten die je betaald over de daadwerkelijk teruggeleverde stroom. Dit is de stroom die wordt opgewekt, maar niet direct wordt verbruikt. Steeds meer energieleveranciers gaan deze kosten doorbelasten. Om deze kosten zo beperkt als mogelijk te houden is het belangrijk om zoveel als mogelijk stroom die je zelf opwekt ook direct gaat verbruiken. Het lijkt er op dat het toekomstige kabinet de salderingsregeling per 2027 wil afschaffen, ook zijn er geluiden om dan de terugleverkosten te verbieden. Het is lastig om voor iedere specifieke energie maatschappij de kosten inzichtelijk te maken. Informeer je dus goed. Daarnaast moeten we afwachten wat het nieuwe kabinet gaat besluiten. Daar hebben we geen invloed op.

Met salderen is het zo dat de teruggeleverde stroom aan het net wordt weggestreept met het totaal afgenomen verbruik. Als er dan nog een delta overblijft van de stroom die je na het salderen nog hebt verbruikt, betaal je voor deze verbruikte stroom terugleverkosten. Heb je meer stroom teruggeleverd aan het net dan dat je hebt afgenomen, dan ontvang je voor de stroom die je meer hebt teruggeleverd dan verbruikt een vergoeding per kWh. Dit noemen we de teruglever vergoeding. Voor wat betreft de terugleverkosten, dit zijn de kosten die je betaald over de daadwerkelijk teruggeleverde stroom. Dit is de stroom die wordt opgewekt, maar niet direct wordt verbruikt. Steeds meer energieleveranciers gaan deze kosten doorbelasten. Om deze kosten zo beperkt als mogelijk te houden is het belangrijk om zoveel als mogelijk stroom die je zelf opwekt ook direct gaat verbruiken. Het lijkt er op dat het toekomstige kabinet de salderingsregeling per 2027 wil afschaffen, ook zijn er geluiden om dan de terugleverkosten te verbieden. Het is lastig om voor iedere specifieke energie maatschappij de kosten inzichtelijk te maken. Informeer je dus goed. Daarnaast moeten we afwachten wat het nieuwe kabinet gaat besluiten. Daar hebben we geen invloed op.

Thuisbatterij

Uiteraard is dit afhankelijk van het type batterij en de functionaliteiten daarvan. Heel gemiddeld genomen mag je rekening houden met een levensduur van tussen de 6.000 en 10.000 cycli. Vraag hier naar bij het aanvragen van een offerte zodat je goed weet wat je mag verwachten van het product. Één laad cyclus is het traject van een volle accu naar een lege accu en weer terug naar vol. Als je dat dus één keer per dag zou doen, dan zou je bij een gemiddelde garantie van 8.000 cycli ongeveer 8.000/365 = 21,9 jaar met de accu kunnen doen. Naast de Cycli garantie zit er vaak ook nog een garantie in jaren op een accu. Die ligt meestal tussen de 8 en 10 jaar.

Lithium batterijen hebben inderdaad de meeste vervuilende en onethisch opgegraven grondstoffen in zich. Een LFP batterij (Litium Ijzer Fosfaat) accu is de ‘betere’ variant omdat er minder vervuilende stoffen in zitten. Het is complexe materie en voor de liefhebbers is er een goed artikel te lezen op onderstaande link: https://tweakers.net/reviews/10800/de-comeback-van-lfp-inferieure-kobaltloze-accu-maakt-opmars.html

 Er zijn meerdere oplossingen zoals zoutwater batterijen maar die kennen nog wel wat nadelen. De energie dichtheid is nog erg laag (dus je hebt veel ruimte nodig) en ze kunnen niet met hoge stromen worden ontladen. Echter, zoals met zo veel technologische ontwikkelingen blijft ook hier de markt zich bewegen en verbeteren. Wat vandaag net kan is morgen wellicht beschikbaar.

Dit is natuurlijk gunstig, daarom is die markt ontstaan. Door de onbalans markt te beroeren proberen de netbeheerders het net weer in balans te krijgen. Echter los je dat niet op met één particuliere thuisbatterij. Hiervoor is uiteindelijk meer volume nodig om het effect ervan te kunnen merken. We zien bijvoorbeeld leveranciers die dit model verkopen aan hun klanten. De eindklant heeft dan geen invloed om zelf zaken in te regelen op zijn of haar batterij. Dit gebeurt door de leverancier op afstand waar de eindklant uiteindelijk een commissie voor ontvangt. Zaak blijft dat we beter kunnen proberen de onblans te voorkomen door consumptie en productie beter en beter af te stemmen. Ook zal er meer regionaal opgelost moet worden want met mijn accu in Den Helder kan ik niet de congestie in Weert oplossen.

Dit is een slimme manier om met meerdere thuisbatterijen en dus meer volume de congestiemarkt te verlichten. Met dit model zal het stroomnet meer in balans staan. Op basis van de huidige prijzen en de huidige onbalans in het net  is er inderdaad een lucratief businessmodel zichtbaar. Accu’s kunnen afhankelijk van hun opslag capaciteit en ontlaad snelheid in 4 tot 6 jaar terugverdient worden.

In de huidige markt waarin er steeds meer energieleveranciers zijn die terugleverkosten vragen aan klanten met zonnepanelen is het naar mijn idee veel verstandiger om de zelfconsumptie op slimme momenten te verhogen en het geld wat je kan investeren steekt in een thuisbatterij. Door de thuisbatterij stel je jezelf in staat om een stuk zelfvoorzienender te zijn met de stroom die je zelf hebt opgewekt. Extra panelen plaatsen is daarmee niet altijd de oplossing. Uiteraard is het wel van belang om eerst de volledige situatie inzichtelijk te hebben om hierin een slimme keus te maken. Dus; wat wek ik op, wat verbruik ik en hoe groot moet de batterij zijn om mijn avond/nacht verbruik te compenseren. Het goed spreiden van de panelen over de verschillende orientaties (wanneer mogelijk) Oost, Zuid, West is zeker een aanrader. Een minder hoge piek, betere spreiding en meer kans op zelfconsumptie!

Ombouwen is zeker niet altijd noodzakelijk. Met de huidige producten kunnen we simpelweg een accusysteem koppelen in de bestaande configuratie. De panelen zijn vaak nog prima in orde. Voor de verschillende type omvormers die we geleverd hebben zijn er verschillende retrofit oplossingen. Als het systeem ouder dan pak hem beet 10-15 jaar is kan het interessant zijn de omvormer direct mee te vervangen voor een hybride oplossing waarmee je klaar bent om de accu’s direct aan de DC zijde in te koppelen. Er is niet één generieke oplossing. We kijekn graag mee met jullie om te zien wat voor jullie specifieke situatie de juiste oplossing is. Met de huidige turbulente markt (ook met name qua wisselende regelgeving) is het zeker verstandig om baas te worden over je eiegen energie en een goed accusysteem en energie management systeem is daar een onderdeel van. Blijft voorop staan…. Consumeer zoveel als mogelijk op het moment dat je opwekt!!

Nee, dit hoeft niet altijd. Dit hangt er sterk vanaf of je een DC of AC gekoppelde batterij aanschaft. Een goed advies is daarbij belangrijk. Voor al onze eigen klanten kunnen we vaak terugkijken wat ze voor systeem hebben en kunnen we een goed advies geven. Heb je het systeem niet bij ons gekocht, dan ben je ook welkom voor een accu systeem. We hebben dan wel informatie nodig over de panelen (het vermogen) de omvormer (merk en type) en wat foto’s van de meterkast. We kunnen dan eenvoudig verder helpen.

Eigenlijk is de thuisbatterij al heel erg interessant. Echter is het wel van belang om eerst inzicht te creëren zodat je weet welke capaciteit batterij bij je past. Kijk vanuit de gegevens eerst goed of je door je gedrag aan te passen meer van de stroom zelf kan consumeren als je hem op wekt. Ook zijn er meerdere functionaliteiten mogelijk waar je de thuisbatterij voor kan inzetten. Vanzelfsprekend is het van belang dat we met u meedenken over de best passende functionaliteit in uw situatie. Dit maakt het een investering gebaseerd op uw persoonlijke situatie waardoor de thuisbatterij voor iedereen al interessant is mits goed afgestemd op persoonlijke situatie.

Uiteraard is dit afhankelijk van het type batterij en de functionaliteiten daarvan. Heel gemiddeld genomen mag je rekening houden met een levensduur van tussen de 6.000 en 10.000 cycli. Vraag hier naar bij het aanvragen van een offerte zodat je goed weet wat je mag verwachten van het product. Één laad cyclus is het traject van een volle accu naar een lege accu en weer terug naar vol. Als je dat dus één keer per dag zou doen, dan zou je bij een gemiddelde garantie van 8.000 cycli ongeveer 8.000/365 = 21,9 jaar met de accu kunnen doen. Naast de Cycli garantie zit er vaak ook nog een garantie in jaren op een accu. Die ligt meestal tussen de 8 en 10 jaar.

Dit is volledig afhankelijk van de technische ruimte van de VVE. Dit is per locatie verschillend. Daarbij moeten we er in ieder geval rekening mee houden dat het een ruimte moet zijn waarin de thuisbatterij de mogelijkheid krijgt om goed te ventileren. Zorg er voor dat er geen brandbare materialen als achtergrond van de accu. Ook is het goed om te kijken of de accuruimte geen onderdeel uit maakt van een vluchtroute die een belemmering kan zijn om de uitgang veilig te bereiken.  Ook is het goed om bij de verzekeraar na te vragen of het systeem verzekerd kan worden. Dit kan per verzekeraar namelijk verschillen.

Verduurzaming

Mits de duurzame installatie is afgestemd op de persoonlijke situatie van de klant en het betreffende woonobject is het een investering die zeker in verhouding staat. Het gaat vandaag de dag niet meer om zoveel als mogelijk energie op te wekken maar het gaat om het verhogen van de zelfconsumptie van de zelf opgewekte energie. Deze manier zorgt ervoor dat de maandelijkse lasten omlaag gaan. Zorg dat je baas wordt over je eigen energie!

Dat is heel lastig om aan te geven. Het klinkt alsof er binnen de mogelijkheden al veel zaken zijn gedaan. De eerstvolgende stap lijkt mij logischerwijs de aanschaf van een thuisbatterij waarbij je de overtollige eigen opgewekte stroom kan opslaan in de thuisbatterij. Hierbij verhoog je de zelfconsumptie en ben je zelfvoorzienend bezig. Ook is met een dynamisch energiecontract in de combinatie met een accu slim gebruik te maken van de lage tarieven op de energiemarkt. OF je kunt de accu de komende tijd gebruiken voor de onbalans markt waarmee je heb (deels) terug kan verdienen en daarna in te zetten voor zelfconsumptie als de saldering komt te vervallen.

Naast het feit dat het natuurlijk heel erg goed is voor het milieu, bespaar je maandelijks ook op je vaste kosten. Ieder maand weet je met een duurzame investering de maandlasten omlaag te brengen. Een absolute win-win dus. Daarnaast wil je zo veel mogelijk baas blijven over eigen energie. Met alle veranderende regels en aanpakken wil je zo veel mogelijk zelf bepalen wat je doet met je eigen energie en wanneer je dat doet. Investeren in duurzaam betekend dus ook dat je slim moet blijven investeren. Maar ook de aanschaf van een nieuwe wasmachine is een ‘verduurzaming’. Denk bijvoorbeeld eens na over de aanschaf van een wasmachine die een slim start/stop protocol heeft dat kan praten met bijvoorbeeld de slimme apparaten van HomeWizard. Dan kan je er volledig automatisch voor zorgen dat de wasmachine aan gaat als er een overproductie aan stroom is. Dat zijn de echte slimme zaken!

Waterstof is ook een manier van opslag die sterk in ontwikkeling is. Het is nu nog een manier van omzetten met een relatief laag rendement. In de huiselijke omgeving wordt er nog niet veel gebruik van gemaakt. Het is complexe materie die ook situationeel bekeken moet worden. Als het zonder subsidie interessant zou zijn was het al lang grootschalig toegepast. Er moet nog veel in doorontwikkelt worden. Afgelopen week was er een groot Waterstofcongres in Rotterdam waar experts vanuit de hele wereld hun ideeen hebben besproken. Het is ook een enorme markt. Kijk even op de website voor meer info en goede contacten: https://www.world-hydrogen-summit.com/

Zonnesystemen

 Dit is afhankelijk van het systeem, hoe oud is het, hoe oud is de omvormer en wat worden de kosten voor het vervangen van het systeem. In sommige gevallen kan het lonen om in één keer een nieuw systeem aan te schaffen met de nieuwe generatie zonnepanelen die vandaag de dag een hoger vermogen per paneel hebben (ze zijn ook groter) dan panelen van een aantal jaar geleden. Ook zijn er nog beperkende factoren betreffende het formaat van de oude zonnepanelen, het type zonnepaneel en de onderconstructie. Die bepalen wat er aan de installatie kant mogelijk is. Dan ook kan het voor bepaalde omvormers lastig zijn om andere vermogens panelen in een string te hebben of kunnen micro omvormers of optimizers niet compatibel zijn met de nieuwe vervangende panelen. Laat je dus goed informeren. We helpen daar graag bij. Als je toch stappen wil maken richting een accu systeem en/of laadpaal neem al die zaken dan mee in je gesprek/overweging.

Cyber Security is een belangrijk item bij de grote geronmmeerde omvormer fabrikanten. Er wordt veel aandacht besteed aan het beveiligen van alle verbindingen. Dus in de basis is een goede omvormer lastig te hacken en te gebruiken als toegang tot uw eigen netwerk.

Indien het van bekang is is het goed om jezelf af te vragen (en na te vragen bij een instalateur) waar de data wordt opgeslagen die wordt gegenereerd. Is dit in Azie (China) of in Europa. Europese opslag vakt onder de Europese richtlijnen van gegevens bescherming. Wel zo’n prettig gevoel.

In de basis melden wij als Groene-Woningen ons ook aan als installateur op uw systeem. Dat betekend dat we op afstand in de database mee kunnen kijken in geval van vragen en stroingen. We kijken dan du mee in de beveiligde omgeving van de omvormerfabrikant. We loggen daarbij niet in op uw netwerk.

Netcongestie

Er zijn een aantal zaken die je kunt doen. Allereerst weer het alom bekende zelfconsumptie. Als je de stroom die je op wekt direct zelf gebruikt hoef je die dus niet terug te leveren en heeft dat een gunstige invloed op de netspanning. Daarnaast moet je zorgen voor een voldoende dikke kabel tussen de omvormer en de meterkast. Ook proberen de afstand zo kort mogelijk te houden. Door de weerstand in de kabel (en hoe langer de kabel hoe meer weerstand) wordt de spanning opgevoerd en valt de omvormer eerder uit. Er is in de zogenaamde gridcode die in de omvormers is ingesteld een afspraak gemaakt met de landelijke netbeheerder. In Nederland hebben we een regeling waarbij de spanning 10% mag stijgen of 10% mag zakken ten opzichte van 230V als basis.. Dit is de bandbreedte waar de omvormers in zullen acteren (dus tussen de 207 Volt en 253 Volt), alles buiten die 10% zal voor uitval zorgen. Dit is niet handmatig in te stellen.

Er zijn een aantal zaken die je kunt doen. Allereerst weer het alom bekende zelfconsumptie. Als je de stroom die je op wekt direct zelf gebruikt hoef je die dus niet terug te leveren en heeft dat een gunstige invloed op de netspanning. Daarnaast moet je zorgen voor een voldoende dikke kabel tussen de omvormer en de meterkast. Ook proberen de afstand zo kort mogelijk te houden. Door de weerstand in de kabel (en hoe langer de kabel hoe meer weerstand) wordt de spanning opgevoerd en valt de omvormer eerder uit. Er is in de zogenaamde gridcode die in de omvormers is ingesteld een afspraak gemaakt met de landelijke netbeheerder. In Nederland hebben we een regeling waarbij de spanning 10% mag stijgen of 10% mag zakken ten opzichte van 230V als basis.. Dit is de bandbreedte waar de omvormers in zullen acteren (dus tussen de 207 Volt en 253 Volt), alles buiten die 10% zal voor uitval zorgen. Dit is niet handmatig in te stellen.

Energieprijzen

De basis is dat een energienet altijd “in evenwicht” moet zijn. Vraag en aanbod moeten aan elkaar gelijk zijn. De “day ahead” markt wordt per uur ingedeeld  de dag vooruit. Als op basis van de voorspellingen van de hoeveelheid aanwezige zon en wind energie er meer wordt aangeboden dan dat er wordt gevraagd wil de netbeheerder heel graag van die stroom af. Het aanbod is dus veel groter dan de vraag. Dat betekend dat de stroom ‘niets waard is’. Sterker nog, omdat het net in evenwicht moet zijn, is het de netbeheerder dus geld waard om van die stroom af te komen. Je kunt daar dus handig gebruik van maken als je “flexibel” kunt gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan het opladen van je auto in die periode of het verwarmen van je boilervat. Ook het aanzetten van je wasmachine is dan erg interessant!!

Als je heel simpelweg met een slimme energiemeter tussen je omvormer en de netaansluiting zorgt dat je géén stroom terug levert (Zero-Export Functie) dan zal je op basis van je zonnestroom niet terug hoeven te betalen. Maar dat lijkt niet de oplossing. Ondanks te terugleververgoeding die gereknet wordt moet je er rekening mee houden dat je een energie maatschappij kiest die het hoogste bedrag betaald voor de door jou teruggeleverde stroom. Want je stroom is echt nog geld waard, het is niet zo dat er geen waarde in zit. De oplevering is vaak hoger dan de terugleververgoeding die je moet betalen. Informeer je goed over de kosten die de energie leverancier die je op het oog hebt in rekening brengt. Kies je voor een dynamisch stroomtarief (dus per uur) zorg er dan wel voor dat je zonnepanelen het liefst automatsich worden aangestuurd zodat je bij een negatieve prijs niet terug gaat leveren. Sta je nog aan de vooravond van de aanschaf, zorg dan dat je het aantal panelen af stemt op je jaarverbruik. Laat niet je hele dak vol leggen omdat het nu eenmaal mooi staat.

Uitschakelen systemen

Dit gebeurd voor een groot deel. De Windenergie (op zee) kunnen ze redelijk eenvoudig terug regelen als er veel aanbod is. Daarom zie je wel eens windmolens stil staan ondanks dat het waait. Als een exploitant dan toch terug levert en er is veel meer aanbod dan vraag, dan zal hij moeten betalen om de stroom op het net te zetten (zie ook de vraag hierboven). De Nederlandse overheid is nu ook aan het kijken of het bijvoorbeeld verplicht kan worden dat nieuwe ‘huisomvormers’ bijvoorbeeld ook aan te sturen zijn zodat het vermogen dat ze terugleveren geknepen kan worden door de netbeheerder om zo meer stabiliteit in het net te krijgen en te zorgen dat omvormers niet UIT vallen, maar simpelweg minder gaan leveren. Dit is ook al verplicht bij de grote commerciële velden. Vraag en aanbod zullen toch altijd in onbalans blijven. Het weer is niet zo nauwkeurig te voorspellen een dag vooruit. Een opkomend wolkendek kan bijvoorbeeld roet goeien in de voorspelde zonproductie. Of het hoge en lage druk gebied liggen toch qua druk wat verder uit elkaar waardoor het harder gaat waaien dan voorspelt.

Wel kunnen we als kleine consumenten met z’n allen bijdrage door met name te consumeren als we ook opwekken. Dat is altijd de beste methode.

Elektrische auto’s

Dit maakt eigenlijk niet uit. Als deze vraag is ingestoken met de gedachte of het voor biderectioneel laden slim is dan is dat niet het geval. Biderectioneel laden is op dit moment nog niet haalbaar omdat de meeste auto’s hier nog niet klaar voor zijn en de laders beperkt beschikbaar zijn en erg duur (>€4.500,-)

Meterkast

Voor de meterkast is het van belang om te kijken of deze geschikt is voor dit soort installaties. Betreft het een ouderwetse meterkast met draaistoppen, vervang deze dan eerst voor een meterkast van vandaag de dag met automaten, maar wel afgestemd op jouw wensen naar de toekomst. Een standaard meterkast van de plank kan goedkoop lijken in eerste aanschaf, maar té beperkt zijn als je alle wensen uit wil voeren in de komende jaren.

Ook is het van belang om te kijken wat de capaciteit is van de elektriciteitsaansluiting en of het een 1-fase of 3-fase meterkast betreft. Daarbij moeten alle installaties zoals benoemd in uw vraag op een eigen groep in de meterkast komen te staan. Het is ultiem belangrijk om goed te begrijpen wat je wensen en mogelijkheden zijn in de toekomst. Probeer je in te denken dat je dadelijk één aansluiting hebt van de netbeheerder (1x40A), één solar installatie hebt van 3,6kW en een AC accu systeem hebt van 3,6kW. Gewoon wat standaard waardes en geen extreme dingen. Zonder alle panelen en accu’s ging er maximaal 40A door de kast. Maar omdat er nu ineens 2 voedende systemen bij zijn gekomen kan er ineens 40A + 16A + 16A = 72A door dezelfde kast heen stromen. Dat is bijna het dubbele!! Je kan je voorstellen dat dat hele andere eisen aan de meterkast stelt. Dan komt de electrische kookplaat, de laadpaal, de  2 nieuwe airco’s en het infra rood paneel daar nog bij…. Dit stelt dus eisen aan het advies dat je krijgt van de installateur. Kies kan ook voor een gekwalificeerde installateur.

Verwarmen

 Voor mij lastig te zeggen. Voor wat betreft zonnepanelen eigenaren zou ik zeggen; kies voor een aircosysteem die beide functionaliteiten kan doen. Een aircosysteem is namelijk perfect geschikt voor het verhogen van de zelfconsumptie. Wanneer het warm is, denk hierbij aan hoog zomer dagen, wek je zelf veel stroom op met je zonnepanelen. Deze stroom kan je 1 op 1 gebruiken voor je aircosysteem om je huis te laten verkoelen. Of je het comfort van verwarmen met een airco prettig vindt (warme luchtstoom in huis), of het goed is aan te leggen en of het voor jouw situatie geschikt is moet de specialist komen toetsen.

Hier hebben we te weinig kennis over. We zouden zeggen, goed isoleren en zoveel als mogelijk zelf te consumeren op momenten dat er zelf stroom wordt opgewekt.

Energie Management Systemen

Wanneer er geen grotere aansluiting beschikbaar is, is het inderdaad van belang om naar slimme sturingssystemen te kijken. Zo zijn er bijvoorbeeld slimme omvormers en EMS systemen die aan fase balancering doet. Door de verschillende fasen op een slimme manier te benutten haal je de pieken eruit waardoor de uiteindelijke capaciteit van de aansluiting niet volledig wordt belast. Ook in de zakelijke markt doen we veel, daar handelen we onder de naam YellowNRG. We denken graag met je mee.